Poseł Piotr Kowal jest zastępcą przewodniczącej sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży, którą kieruje posłanka Monika Rosa. Ostatnie posiedzenie Komisji poświęcone było wpływowi mediów społecznościowych, komunikatorów, chatbotów i narzędzi cyfrowych na osoby małoletnie oraz zasadności wprowadzenia ustawowej granicy wiekowej dostępności do mediów społecznościowych, komunikatorów itd.
Zdaniem posła Piotra Kowala – jest to temat wymagający natychmiastowej reakcji. Obrady komisji odbywano w poczuciu presji czasu, bo zagrożenia dla dzieci i młodzieży narastają szybciej niż tempo zmian prawa.
Jakie zjawiska niepokoją najbardziej:
- uzależniające mechanizmy projektowane tak, by zatrzymać uwagę dzieci jak najdłużej;
- hejt, cyberprzemoc, wykluczenie i presja rówieśnicza;
- grooming i seksualne wykorzystywanie dzieci przez dorosłych podszywających się pod rówieśników;
- dezinformacja i treści szkodliwe: autoagresja, zaburzenia odżywiania, pornografia, patotreści;
- chatboty i „wirtualni rozmówcy”, które mogą pogłębiać izolację i podsuwać niebezpieczne wzorce.
– Szczególnie niepokojące jest niedawne weto Prezydenta RP do tzw. ustawy cyfrowej, która miała zwiększyć ochronę użytkowników internetu, zwłaszcza dzieci przed nielegalnymi i szkodliwymi treściami. Państwo musi być bardziej obecne w internecie. Potrzebujemy realnej kontroli nad platformami, skutecznego egzekwowania prawa oraz jasnej odpowiedzialności firm technologicznych. Bezpieczeństwo dzieci musi być ważniejsze niż zyski Big Techów – podkreśla poseł P. Kowal.
Informacje merytoryczne członkom Komisji przedstawili: minister edukacji – Barbara Nowacka, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji – Michał Gramatyka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia – Tomasz Maciejewski oraz konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży – Aleksandra Lewandowska.
Dla dzieci i młodzieży obecność w wirtualnym świecie jest stałym elementem codziennego funkcjonowania. Według raportu „Internet dzieci”, dzieci w wieku 7-14 lat dziennie spędzają średnio 4,5 godz. w internecie i wraz z wiekiem ten średni czas się wydłuża. Ponad połowa dzieci w wieku 7-12 lat aktywnie korzysta z platform społecznościowych oraz komunikatorów przeznaczonych dla osób w wieku od 13. roku życia. Z badań Fundacji More in Common wynika, że aż 87% rodziców deklaruje potrzebę wsparcia w zakresie zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa w internecie.
Powszechna dostępność mediów społecznościowych, komunikatorów internetowych, nowoczesnych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji ma istotny wpływ na rozwój psychiczny, emocjonalny i społeczny osób małoletnich. Zmienił się sposób budowania relacji, uczenia się, pojawiły się także nowe formy zagrożeń psychospołecznych (cyberprzemoc, naruszenie prywatności, danych osobowych, kontakt z niepożądanymi treściami, dezinformacja, uzależnienie od internetu).
Prawo nie nadąża za szybkim rozwojem nowoczesnych technologii. Coraz więcej krajów podejmuje działania legislacyjne mające na celu ograniczenie dostępu małoletnich do usług cyfrowych oraz wdrażające skuteczne narzędzia weryfikacji wieku, np. w grudniu zeszłego roku Australia, jako pierwszy kraj na świecie, wprowadziła zakaz posiadania kont na największych platformach społecznościowych dla wszystkich osób w wieku poniżej 16. roku życia.
W dyskusji jednogłośnie podkreślano potrzebę zmian w prawie w kontekście obecności dzieci w mediach społecznościowych oraz wdrożenia odpowiednich regulacji w tym zakresie. Wskazano również, że obecnie funkcjonujący próg 13 lat, stosowany przez platformy społecznościowe, nie zapewnia realnej ochrony dzieci. Za bardziej spójną z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych oraz aktualną wiedzą medyczną i psychologiczną dotyczącą rozwoju dzieci i młodzieży uznano granicę 16 lat (różnica pomiędzy progami 15 i 16 lat będzie jeszcze przedmiotem dalszych analiz).
Obok działań legislacyjnych bardzo ważne są działania edukacyjne, promowanie higieny cyfrowej, budowanie kompetencji cyfrowych, a także prowadzanie kampanii społecznych. Podczas posiedzenia wszyscy zgodnie podkreślili, że debata nad wprowadzeniem ograniczeń wiekowych w korzystaniu z mediów społecznościowych powinna odbyć się z realnym udziałem samych nieletnich oraz ich rodziców.
Opr. nim, 23 stycznia 2026 r.
